Terapia z zastosowaniem pompy insulinowej najlepiej ze wszystkich
dostępnych metod leczenia naśladuje pracę trzustki. W pompie stosuje się
wyłącznie insulinę szybko działającą i dzięki temu pompa może ją podąć w
dwojaki sposób:
--> BAZA (fizjologiczne zapotrzebowanie na insulinę)
Baza
jest podawana w sposób ciągły, niezależnie od posiłków. W pompie dobowa
ilość insuliny bazalnej podzielona jest na 24 przedziały czasowe, czyli
co godzinę może być ustalana inna dawka insuliny. Każda dawka
podzielona jest dalej na 20 części, więc w ciągu doby pompa podaje 480
mikrodawek insuliny w sposób pulsacyjny, dokładnie, co 3 min.
--> BOLUS
W
terapii przy użyciu pompy insulinowej każdy podstawowy posiłek i
dodatkowe przekąski wymagają podania insuliny. Pompy insulinowe
posiadają 3 rodzaje bolusów posiłkowych, czyli trzy różne formy podania
insuliny. W zależności od rodzaju posiłku wybieramy bolus prosty,
przedłużony lub złożony.
BOLUS PROSTY
Cala
dawka insuliny uwalniana bezpośrednio po jej zaprogramowaniu. Stosowany
do posiłków zawierających tylko węglowodany lub z niewielką ilością
produktów bialkowo-tluszczowych.
BOLUS PRZEDŁUŻONY
Dawka
insuliny jest rozłożona w czasie, najczęściej na 3-5 godzin. Stosowany
do posiłków białkowo- tłuszczowych, bez węglowodanów.
BOLUS ZŁOŻONY
Jest
to kombinacja bolusów, w której jedna cześć to natychmiastowe podanie
insuliny, druga to bolus przedłużony. Wskazane jest podanie tego bolusa
do większości posiłków tj. kanapki, obiady, ciasta itp.
DAWKOWANIE INSULINY POSILKOWEJ
Ilość
jednostek insuliny podawanej do posiłku uwarunkowana jest składem i
wielkością danego posiłku oraz wartością glikemii przed posiłkiem.
CZYNNIKI DECYDUJĄCE O WIELKOŚCI DAWKI:
--> Ilość wymienników węglowodanów (WW)
--> ilość wymienników Bialkowo-Tłuszczowych (WBT)
--> wskaźnika insulina-wymiennik, czyli ilość insuliny niezbędna na 1 wymiennik
--> wartość glikemi przed posiłkiem.
WYMIENNIK WĘGLOWODANOWY
Dotyczy tylko produktów węglowodanowych lub mieszanych, które zawierają węglowodany, białka i tłuszcze.
Definiowany jest, jako ilość produktu, które zawiera 10 gram węglowodanów przyswajalnych - BEZ BLONNIKA!
1WW = 10 g węglowodanów
WYMIENNIK BIALKOWO- TLUSZCZOWY
Definiowany jest przez wartość energetyczną - czyli kilokalorie produktu tłuszczowego/ bialkowo-tluszczowe go.
1WBT = 100 kcal z białka i tłuszczu
W celu ostatecznego wyliczenia dawki insuliny ustalany jest wskaźnik insulina-wymiennik.
Wskaźnik
ten określany jest indywidualnie, przez lekarza, na podstawie dobowego
profilu glikemii; często wymaga zróżnicowania w zależności od pory dnia,
dawki dobowej insuliny, osobniczej wrażliwości na insulinę, czasu
trwania choroby i innych dodatkowych okoliczności. Wartość glikemii po
posiłku mieszcząca się w przedziale od 80 mg/dl do 160 mg/dl, świadczy o
prawidłowym wskaźniku insulina-wymiennik.
Ostateczna dawka insuliny posiłkowej to wynik równania:
Liczba WW * wskaźnik insulina wymiennik
+
Liczba WBT * wskaźnik insulina wymiennik
=
Całkowita dawka insuliny na posiłek
Zasady programowanie czasu w bolusie przedłużonym
Zależy
on od zawartości tłuszczu w pokarmie, dlatego też im większa ilość
wymienników bialkowo-tluszczowych tym dłuższy czas podania.
1 WBT --> 3 godziny
2 WBT --> 4 godziny
3 WBT --> 5-6 godziny
4 i więcej --> 7-8 godzin
- Nie podajemy bolusa przedłużonego w czasie krótszym niż 3 godziny.
- Nie podajemy bolusa przedłużonego, jeżeli posiłek zawiera mniej niż 1 WBT.
Zasady zmiany przeliczników, na 1 WW
Węglowodany o wysokim indeksie (bulki, ciasta itp., mleko, płatki kukurydziane)
--> Zwiększamy przelicznik o 25-50%
--> Podajemy bolus 15-30 min. Wcześniej
Przy małokalorycznych przekąskach (jabłko, gruszka itp.) lub pożywieniu z dużą ilością błonnika)
--> Obniżamy przelicznik o 30%
-->
Zmniejszamy bolus, jeśli nie zakończył swego działania bolus poprzedni,
czyli w trakcie 3 godzin od podania poprzedniego, najczęściej o 20-30%
dawki średniej na bolus np. 0, 5 jednostki/1WW